Kapsam 1-2-3 emisyonlar Hızlı Anlatım, Veri Kalitesi ve Kontrol Listesi
Kapsam 1-2-3 emisyonlar mantığı
Kapsam 1: Doğrudan yakıt ve proses emisyonları.
Kapsam 2: Elektrik/ısı kaynaklı dolaylı emisyonlar; konum bazlı (şebeke ortalaması) ve pazar bazlı (yeşil tedarik/sertifika) olarak iki yaklaşım.
Kapsam 3: Satın alınan mal/hizmetler, lojistik, atık, iş seyahati vb.
Metodoloji için GHG Protocol’e bakın.
Veri yapısı, faktörler ve yoğunluk metrikleri
Aylık yakıt/elektrik verileri (sayaç/irsaliye).
Tedarik/lojistik: miktar (kg/₺), mod (kara/deniz/hava), km.
Atık: tür, miktar, bertaraf yöntemi.
Emisyon faktörleri güncel olmalı.
Yoğunluk metrikleri: tCO₂e/ton, tCO₂e/ciro, tCO₂e/ürün.
Sık hatalar → Çözümler
Sadece konum bazlı elektrik → pazar bazlı sonuç da verilmeli.
Kapsam 3’ü dışarıda bırakmak → En az lojistik+atıkla başla.
Varsayımları yazmamak → Rapor eklerine kanıt izi ekleyin.
Yoğunluk metrikleri yok → Yıl–yıl kıyas zayıflar.
Örnek mini senaryo
Bir tesiste yıllık 1.000 MWh elektrik (konum bazlı 0,42 tCO₂e/MWh) = 420 tCO₂e; pazar bazlı (I-REC) ile düşük emisyon sonucu elde edilebilir. Lojistikte kara yolu 120.000 km (1,2 tCO₂e/10.000 km varsayımıyla ~14,4 tCO₂e). Bu tarz şeffaf varsayımlar rapora yazılmalı.
Kontrol listesi
Veri zaman damgalı mı? Faktörler güncel mi? Kapsam tabloları ayrık mı? Yoğunluk metrikleri var mı?
Uygulama: Karbon Ayak İzi Hesaplama çıktıları Sürdürülebilirlik Danışmanlığı.